Vi nhựa cản trở quá trình quang hợp của thực vật, làm gia tăng nguy cơ nạn đói trên toàn cầu

17/03/2025

Theo một đánh giá mới, tình trạng ô nhiễm do vi nhựa đang làm giảm đáng kể nguồn cung cấp thực phẩm do nó làm hỏng khả năng quang hợp của thực vật.

 

Phân tích ước tính rằng từ 4% đến 14% các loại cây lương thực chính trên thế giới là lúa mì, gạo và ngô đang bị thiệt hại do các hạt nhựa lan tràn. Các nhà khoa học cho biết, tình hình có thể còn tệ hơn nữa khi ngày càng có nhiều vi nhựa tràn vào môi trường.

Khoảng 700 triệu người bị ảnh hưởng bởi nạn đói vào năm 2022. Các nhà nghiên cứu ước tính rằng, ô nhiễm vi nhựa có thể làm tăng số người có nguy cơ chết đói thêm 400 triệu người trong hai thập kỷ tới, gọi đó là “kịch bản đáng báo động” đối với an ninh lương thực toàn cầu.

Vi nhựa gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thực vật – Nguồn ảnh: Internet.

Các nhà nghiên cứu cho biết, tổn thất mùa màng hàng năm do vi nhựa có thể có quy mô tương tự như những tổn thất do khủng hoảng khí hậu trong những thập kỷ gần đây. Thế giới hiện đang phải đối mặt với thách thức sản xuất đủ lương thực một cách bền vững, khi dân số toàn cầu dự kiến sẽ tăng lên 10 tỷ vào khoảng năm 2058.

Theo tờ The Guardian, vi nhựa bị phân hủy từ lượng lớn rác thải đổ ra môi trường. Chúng cản trở thực vật khai thác ánh sáng mặt trời để phát triển theo nhiều cách, từ làm hỏng đất đến mang theo hóa chất độc hại. Các hạt đã xâm nhập vào toàn bộ hành tinh, từ đỉnh Everest đến đại dương sâu nhất.

“Nhân loại đã nỗ lực tăng sản lượng lương thực để nuôi sống dân số ngày càng tăng nhưng những nỗ lực đang diễn ra này hiện đang bị đe dọa bởi ô nhiễm nhựa”, Giáo sư Huan Zhong đứng đầu nghiên cứu, tại Đại học Nam Kinh ở Trung Quốc cho biết.

“Những phát hiện này nhấn mạnh tính cấp thiết của việc cắt giảm ô nhiễm để bảo vệ nguồn cung cấp lương thực toàn cầu trước cuộc khủng hoảng nhựa đang gia tăng” – giáo sư Zhong cho biết.

Cơ thể con người đã bị ô nhiễm bởi vi nhựa, tiêu thụ qua thực phẩm và nước. Chúng đã được tìm thấy trong máu, não, sữa mẹ, nhau thai và tủy xương. Tác động đến sức khỏe con người phần lớn chưa được biết, nhưng chúng có liên quan đến đột quỵ và đau tim.

Nghiên cứu mới, được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, đã tổng hợp hơn 3.000 quan sát về tác động của vi nhựa lên thực vật, trích từ 157 nghiên cứu.

Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, vi nhựa có thể gây hại cho cây theo nhiều cách. Các hạt gây ô nhiễm có thể chặn ánh sáng mặt trời chiếu tới lá và làm hỏng đất mà cây phụ thuộc vào.

Khi được cây hấp thụ, vi nhựa có thể chặn các kênh dinh dưỡng và nước, tạo ra các phân tử không ổn định gây hại cho tế bào và giải phóng các hóa chất độc hại, có thể làm giảm mức độ sắc tố quang hợp diệp lục.

Các nhà nghiên cứu ước tính rằng, vi nhựa làm giảm quá trình quang hợp của thực vật trên cạn khoảng 12% và khoảng 7% ở tảo biển, là nền tảng của chuỗi thức ăn đại dương. Sau đó, họ ngoại suy dữ liệu này để tính toán sự suy giảm trong quá trình phát triển của lúa mì, lúa gạo và ngô cũng như trong sản xuất cá và hải sản.

Zhong và các đồng nghiệp của ông cho biết: “Điều quan trọng là những tác động tiêu cực này rất có thể sẽ kéo dài từ an ninh lương thực đến sức khỏe của hành tinh”.

Giảm quang hợp do vi nhựa cũng có thể cắt giảm lượng CO2 làm nóng khí hậu được lấy từ khí quyển bởi sự nở hoa của thực vật phù du khổng lồ trong các đại dương của Trái đất và làm mất cân bằng các hệ sinh thái khác.

 

Nguồn: VOH Online

Bài viết liên quan
Vì sao Việt Nam chưa cấm được túi nylon, nhựa một lần?

Đại diện Cục Môi trường thừa nhận chính sách hạn chế túi nylon, nhựa một lần chưa đi vào cuộc sống, và đề xuất áp thuế, phí lên các sản phẩm loại này thay vì cấm hẳn. Từ đầu năm nay, theo Nghị định 08/2022, sản phẩm nhựa một lần, bao bì nhựa khó phân […]

Việt Nam khai trương sàn giao dịch carbon trong nước

Sàn giao dịch carbon trong nước là cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững. Ngày 29/6, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lễ khai trương Sàn giao […]

Chuyên gia hiến kế gỡ nút thắt cho hành trình Net Zero của Việt Nam

Hơn 150 chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và đại diện 34 “ông lớn” đầu ngành đã cùng ngồi lại tại Hội nghị thường niên của PRO Việt Nam, thảo luận các giải pháp hiện thực hóa mục tiêu Net Zero. Tạm gác cuộc chiến trên thị trường nước giải khát, đại diện Coca-Cola […]

Liên Hợp Quốc: Toàn cầu thải 52 triệu tấn nhựa ra đại dương mỗi năm

Toàn cầu thải hơn 52 triệu tấn rác nhựa ra đại dương mỗi năm, gấp 4-10 lần lượng rác vài năm trước, gây ảnh hưởng tới 4.000 loài sinh vật biển. Ngày 8/6, Liên Hợp Quốc công bố báo cáo Đánh giá đại dương thế giới lần thứ ba, trong đó cảnh báo đại dương […]

PRO Việt Nam tăng tốc thực thi EPR, dự kiến tái chế hơn 60.000 tấn bao bì trong năm 2026

Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) vừa tổ chức Hội nghị Thường niên lần thứ 7 với sự tham dự của hơn 150 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý Trung ương và địa phương, cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại […]