Hạt vi nhựa có trong sữa mẹ, tinh dịch và mô não

15/03/2024
Hạt vi nhựa đang xâm chiếm gần như mọi ngóc ngách trong cơ thể con người. Các nhà khoa học đã phát hiện ra các hạt siêu nhỏ này trong tinh dịch, sữa mẹ và thậm chí cả mô não.

Mặc dù các nhà nghiên cứu từ lâu đã biết về những hạt vi nhựa trong môi trường, nhưng phải đến gần đây họ mới phát triển được kỹ thuật nhìn thấy chúng nằm trong các cơ quan, mô và máu của chúng ta.

Hạt vi nhựa xuất hiện ở mọi nơi, có thể gây ung thư, mất trí nhớ

Hạt vi nhựa có chiều dài nhỏ hơn 5mm, xâm nhập cơ thể người thông qua bao bì nhựa, một số thực phẩm, nước máy và thậm chí cả không khí. Từ đó, hạt này xâm nhập vào máu và gây ra những tác hại khôn lường như bệnh ung thư, bệnh tim, chứng mất trí nhớ và vấn đề về sinh sản.

Mức độ phổ biến của hạt vi nhựa nhiều đến mức có nhiều cảnh báo và các nghiên cứu về tác hại sức khỏe và mức độ xâm lấn của chúng hiện nay. Vi nhựa được tìm thấy ở hầu hết mọi nơi trên thế giới, từ nơi sâu nhất hành tinh như khe vực Mariana cho đến đỉnh Everest.

Vô số nghiên cứu cũng đã phát hiện ra các hạt vi nhựa trong thực phẩm, vật dụng gia đình như đường, muối, mật ong, hải sản, nước máy, chai nước và các mặt hàng thực phẩm được bọc trong nhựa.

Hạt vi nhựa có chiều dài nhỏ hơn 5mm, xâm nhập cơ thể người thông qua bao bì nhựa, một số thực phẩm, nước máy và thậm chí cả không khí – Ảnh: Shutterstock

Dianna Cohen, giám đốc điều hành của Liên minh ô nhiễm nhựa phi lợi nhuận, cho biết nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng trung bình mọi người ăn phải khoảng 5 gram nhựa mỗi tuần, tương đương với một chiếc thẻ tín dụng.

Sau khi ăn vào, những hạt nhỏ này có thể di chuyển đến các cơ quan nội tạng như thận và gan, gây ra tác dụng phụ ở cấp độ tế bào.

Một nghiên cứu vừa được các nhà khoa học từ Đại học Campania (Ý) công bố gần đây cho biết nhựa được tìm thấy trong hơn 50% mảng bám từ động mạch bị tắc, gây nguy cơ đột quỵ cao.

Nhiều nghiên cứu từng cảnh báo về hạt vi nhựa

Năm 2023, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra sự phổ biến của hạt vi nhựa trong cơ thể người. Các nhà khoa học tại Đại học Vassar (New York, Mỹ) đã tham gia cùng một nhóm người Áo để nghiên cứu liệu hạt vi nhựa có thể vượt qua hàng rào máu não của chuột hay không.

Kết quả cho thấy một khi nhựa đến não, chúng có thể gây viêm và cản trở quá trình hoạt động của tế bào thần kinh. Lukas Kenner, nhà nghiên cứu đến từ MedUni Vienna, cho biết trong não, các hạt nhựa làm tăng nguy cơ viêm nhiễm, rối loạn thần kinh hoặc thậm chí là các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer hay Parkinson.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy các hạt polystyrene, được sử dụng trong bao bì xốp đựng thực phẩm, xuất hiện trong não chỉ hai giờ sau khi tiêu thụ thức ăn. Một nghiên cứu khác được thực hiện cùng năm đã phân tích 15 mẫu mô não, phát hiện ra 6 mảnh nhựa từ hai bệnh nhân có khối u trong não.
 

Các nhà khoa học đã phát hiện ra các hạt siêu nhỏ này trong tinh dịch, sữa mẹ và thậm chí cả mô não – Ảnh: Dieline

Tương tự, các nhà khoa học từ Bệnh viện số 3 Đại học Bắc Kinh đã phát hiện hạt vi nhựa trong tinh dịch người. Nhóm nghiên cứu đã thu thập 30 mẫu tinh dịch và 6 mẫu tinh hoàn của bệnh nhân, phát hiện 11 mẫu tinh dịch và 4 mẫu tinh hoàn có chứa các hạt rất nhỏ.

Phần lớn các hạt trong tinh hoàn là polystyrene (68%), trong khi polyetylen (PE) và polyvinyl clorua (PVC) nằm trong tinh dịch.

Hạt vi nhựa cũng được tìm thấy trong tim lần đầu tiên vào năm ngoái bởi một nhóm nghiên cứu đến từ Bệnh viện Anzhen Bắc Kinh. Họ đã thu thập mô tim và mẫu máu từ 15 bệnh nhân đang phẫu thuật tim. Kết quả, tất cả các mẫu này đều có hạt vi nhựa.

Trong máu, nhựa có thể bám vào màng ngoài của tế bào hồng cầu và ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển oxy. Trong 5 loại mô tim, các nhà khoa học tìm thấy đến 9 loại nhựa khác nhau, gồm các hạt siêu nhỏ của poly (methyl methacrylate), polyethylene terephthalate, được sử dụng trong hộp đựng quần áo, thực phẩm và PVC.

Mặc dù số lượng mảnh nhựa được tìm thấy khác nhau ở các bệnh nhân, nhưng nhóm nghiên cứu đã thu được từ hàng chục đến hàng ngàn mảnh.

Năm 2022, các nhà khoa học đã có một khám phá đáng kinh ngạc khi lần đầu tiên tìm thấy hạt vi nhựa trong sữa mẹ. Nhóm nghiên cứu tại Đại học Bách khoa Marche của Ý phân tích mẫu sữa của 34 bà mẹ khỏe mạnh và phát hiện các hạt vi nhựa trong 3/4 mẫu. Mỗi mẫu sữa chứa nhựa có từ một đến năm vi hạt.

Các hạt này đến từ PVC, polyethylene và polypropylene. Đây là tất cả các loại nhựa thông thường trong các vật liệu từ chai nhựa và bao bì đến da tổng hợp, gạch lát sàn và tấm phủ đồ nội thất.

Những nghi ngờ đầu tiên về hạt vi nhựa

Kể từ năm 2020, các nhà nghiên cứu bắt đầu xem liệu vi nhựa có thể được tìm thấy trong cơ thể con người hay không sau khi các hạt này được tìm thấy trên toàn cầu.

Một nhóm nghiên cứu tại Đại học bang Arizona đã tìm thấy bằng chứng đầu tiên khi họ phân tích 47 mẫu mô, tiết lộ nhiều hạt tích tụ trong gan, lá lách và thận. Thậm chí, vi nhựa còn được tìm thấy trong nhau thai của người.

(Theo Tuổi Trẻ)

 
Bài viết liên quan
Vì sao Việt Nam chưa cấm được túi nylon, nhựa một lần?

Đại diện Cục Môi trường thừa nhận chính sách hạn chế túi nylon, nhựa một lần chưa đi vào cuộc sống, và đề xuất áp thuế, phí lên các sản phẩm loại này thay vì cấm hẳn. Từ đầu năm nay, theo Nghị định 08/2022, sản phẩm nhựa một lần, bao bì nhựa khó phân […]

Việt Nam khai trương sàn giao dịch carbon trong nước

Sàn giao dịch carbon trong nước là cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững. Ngày 29/6, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lễ khai trương Sàn giao […]

Chuyên gia hiến kế gỡ nút thắt cho hành trình Net Zero của Việt Nam

Hơn 150 chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và đại diện 34 “ông lớn” đầu ngành đã cùng ngồi lại tại Hội nghị thường niên của PRO Việt Nam, thảo luận các giải pháp hiện thực hóa mục tiêu Net Zero. Tạm gác cuộc chiến trên thị trường nước giải khát, đại diện Coca-Cola […]

Liên Hợp Quốc: Toàn cầu thải 52 triệu tấn nhựa ra đại dương mỗi năm

Toàn cầu thải hơn 52 triệu tấn rác nhựa ra đại dương mỗi năm, gấp 4-10 lần lượng rác vài năm trước, gây ảnh hưởng tới 4.000 loài sinh vật biển. Ngày 8/6, Liên Hợp Quốc công bố báo cáo Đánh giá đại dương thế giới lần thứ ba, trong đó cảnh báo đại dương […]

PRO Việt Nam tăng tốc thực thi EPR, dự kiến tái chế hơn 60.000 tấn bao bì trong năm 2026

Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) vừa tổ chức Hội nghị Thường niên lần thứ 7 với sự tham dự của hơn 150 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý Trung ương và địa phương, cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại […]