Hà Nội sắp thí điểm cấm nhựa dùng một lần trong vành đai 1

Hà Nội sắp thí điểm cấm nhựa dùng một lần trong vành đai 1.

Từ quý IV năm nay, Hà Nội sẽ bắt đầu thí điểm không sử dụng đồ nhựa dùng một lần tại các nhà hàng, khách sạn, quán ăn, cửa hàng đồ uống trong khu vực vành đai 1. Đây là một trong những nhiệm vụ cấp bách được Thủ tướng Chính phủ nêu rõ trong Chỉ thị số 20, ban hành ngày 12/7 nhằm ngăn chặn và giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường.

Hình ảnh Vành đai 1 của Hà Nội. Đồ họa: Trần Tiến Thành.

Theo đó, việc thí điểm sẽ được thực hiện từ tháng 10 và tiến tới nhân rộng trong những năm tiếp theo. Thành phố thể hiện quyết tâm giảm thải rác nhựa trong bối cảnh mỗi ngày đang phát sinh hơn 1.400 tấn rác thải nhựa.

Hai ngày trước khi Chỉ thị 20 được ban hành, HĐND thành phố Hà Nội cũng đã thông qua Nghị quyết về các biện pháp giảm phát thải nhựa trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt trên địa bàn. Đây được xem là bước đi đồng bộ của chính quyền thành phố nhằm từng bước giảm thiểu ô nhiễm nhựa từ gốc.

Theo Nghị định 08 năm 2022, các sản phẩm nhựa dùng một lần bao gồm: khay, hộp đựng thực phẩm, bát, cốc, ống hút và các vật dụng khác được thiết kế để chỉ sử dụng một lần, có thành phần chủ yếu là nhựa. Bên cạnh đó, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học cũng bị hạn chế, bao gồm các loại làm từ nhựa PE, PP, PS, PVC, PET, vốn tồn tại rất lâu trong môi trường đất, nước và các bãi chôn lấp.

Các sản phẩm nhựa hiện nay thường được phân loại theo mã số từ 1 đến 7, tương ứng với đặc tính và khả năng tái chế khác nhau:

Bảng phân loại nhựa theo mã số. Đồ họa có sự hỗ trợ từ AI (Bảo Bảo).

• Số 1 (PET – Polyethylene Terephthalate): Thường thấy trong chai nước, chai đồ uống. Có thể tái chế nhiều lần thành áo thun, chăn, thảm.

• Số 2 (HDPE – High-Density Polyethylene): Dùng làm chai nhựa sữa, dầu ăn. Có thể nung chảy, tái chế cơ học thành đồ gia dụng, vỉ nhựa.

• Số 3 (PVC – Polyvinyl Chloride): Dùng trong ống dẫn nước, vỏ điện thoại. Rất khó tái chế do có nhiều chất phụ gia.

• Số 4 (LDPE – Low-Density Polyethylene): Làm túi nilon, màng bọc thực phẩm. Tái chế hạn chế.

• Số 5 (PP – Polypropylene): Làm hộp thực phẩm, nắp chai. Dễ tái chế thành thùng, hộp.

• Số 6 (PS – Polystyrene): Dùng trong hộp xốp, cốc nhựa. Rất khó tái chế, dễ gây ô nhiễm.

• Số 7 (Other): Nhựa pha trộn, gần như không thể tái chế.

Không chỉ Hà Nội, nhiều địa phương khác cũng đang triển khai các giải pháp giảm thiểu rác thải nhựa. Tại các khu du lịch biển như Cù Lao Chàm (Đà Nẵng), Cô Tô (Quảng Ninh), quy định cấm du khách mang túi nilon đã được áp dụng từ năm 2019 và 2022. Vịnh Hạ Long từ sáu năm trước cũng cấm hoàn toàn việc sử dụng các sản phẩm nhựa một lần như cốc, ống hút, túi nilon. Tháng 5 vừa qua, một tàu du lịch ở đây đã bị đình chỉ hoạt động 7 ngày vì để khách sử dụng nhựa dùng một lần.

TP.HCM cũng đang đẩy mạnh mô hình giảm rác nhựa, đặt mục tiêu đến năm 2030, xã đảo Thạnh An và các điểm du lịch tại Cần Giờ sẽ hạn chế sử dụng túi nilon và nhựa một lần. Tại Đà Nẵng, từ ba năm trước, chợ Hàn đã triển khai thí điểm mô hình “chợ không túi nilon”, với nhiều tiểu thương sử dụng túi giấy và thu gom túi nilon sạch để tái sử dụng.

Trên phạm vi cả nước, Nghị định 08/2022 quy định: từ sau năm 2025, các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch sẽ không được sử dụng và lưu hành sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học như túi nilon, hộp xốp. Từ ngày 1/1/2026, Việt Nam sẽ giảm sản xuất và nhập khẩu túi nilon khó phân hủy có kích thước nhỏ. Sau năm 2030, mục tiêu là dừng hoàn toàn việc sản xuất và nhập khẩu đồ nhựa dùng một lần, túi nilon khó phân hủy và hộp xốp đựng thực phẩm.

Đây là một trong những nỗ lực quan trọng để từng bước hiện thực hóa cam kết của Việt Nam trong việc giảm ô nhiễm môi trường, hướng tới phát triển bền vững.

Nguồn: Khương Trung – Báo Nông nghiệp và Môi trường.