Đột phá từ Nhật Bản: Nhựa tan trong nước biển chỉ sau vài giờ

Một nhà nghiên cứu trình diễn mẫu nhựa phân hủy trong đại dương tại Trung tâm Khoa học Vật chất Mới nổi (CEMS) thuộc Viện nghiên cứu Riken, thành phố Wako, tỉnh Saitama, Nhật Bản, ngày 27 tháng 5 năm 2025. Ảnh: REUTERS/Manami Yamada.

Wako, Nhật Bản – Các nhà nghiên cứu tại Nhật Bản vừa phát triển thành công một loại nhựa có khả năng tan rã hoàn toàn trong nước biển chỉ trong vài giờ – mang đến một giải pháp tiềm năng cho vấn nạn ô nhiễm nhựa đang gây tổn hại nghiêm trọng đến đại dương và hệ sinh thái biển.

Trong khi các loại nhựa phân hủy sinh học đã được nghiên cứu từ lâu, nhóm khoa học đến từ Trung tâm Khoa học Vật chất Mới nổi RIKEN và Đại học Tokyo cho biết vật liệu mới của họ có tốc độ phân hủy nhanh vượt trội, đồng thời không để lại bất kỳ dấu vết tồn dư nào trong môi trường.

Tại phòng thí nghiệm ở thành phố Wako, gần Tokyo, nhóm nghiên cứu đã trình diễn một mẫu nhựa nhỏ tan biến hoàn toàn trong dung dịch nước muối chỉ sau khoảng một giờ khuấy nhẹ.

Đây là một minh chứng rõ ràng cho tiềm năng ứng dụng thực tiễn của loại vật liệu phân hủy nhanh và không để lại dư lượng vi nhựa độc hại.

Dù chưa công bố kế hoạch thương mại hóa cụ thể, trưởng dự án – Giáo sư Takuzo Aida – cho biết công trình đã thu hút sự quan tâm đáng kể, đặc biệt từ ngành công nghiệp bao bì.

Trong bối cảnh ô nhiễm nhựa toàn cầu đang trở nên trầm trọng, các nhà khoa học trên thế giới đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp đổi mới nhằm giảm thiểu lượng rác thải nhựa đổ ra đại dương. Theo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), nếu không có hành động quyết liệt, ô nhiễm nhựa có thể tăng gấp ba vào năm 2040, với khoảng 23–37 triệu tấn rác thải nhựa bị thải ra biển mỗi năm.

Phát minh của nhóm nghiên cứu Nhật Bản được xem là một tín hiệu tích cực, đặc biệt khi Thế giới đang hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới (5/6) với thông điệp kêu gọi bảo vệ hành tinh khỏi rác thải nhựa.

“Trẻ em không thể lựa chọn hành tinh để sống. Trách nhiệm của chúng ta – những nhà khoa học – là để lại cho các em một môi trường sống tốt nhất có thể.” — GS. Takuzo Aida phát biểu.

Mẫu nhựa màu phân hủy trong nước biển được khuấy đảo và hòa tan trong dung dịch nước muối tại buổi trình diễn ở Trung tâm Khoa học Vật chất Mới nổi (CEMS) thuộc Viện nghiên cứu Riken, thành phố Wako, tỉnh Saitama, Nhật Bản, ngày 27 tháng 5 năm 2025. Ảnh: REUTERS/Manami Yamada.

Giáo sư Aida cho biết, loại vật liệu mới có độ bền tương đương nhựa truyền thống có nguồn gốc từ dầu mỏ, nhưng có khả năng phân rã trở lại thành các thành phần ban đầu khi tiếp xúc với muối. Các hợp chất này sau đó tiếp tục được phân hủy nhờ vi khuẩn tự nhiên trong môi trường, giúp loại bỏ nguy cơ tạo ra vi nhựa – tác nhân gây hại cho sinh vật biển và đe dọa chuỗi thực phẩm.

Giáo sư Aida cho biết thêm, vì muối cũng tồn tại trong đất, một miếng nhựa có kích thước khoảng 5cm sẽ phân rã hoàn toàn trên đất chỉ sau hơn 200 giờ.

Loại vật liệu này có thể được sử dụng như nhựa thông thường khi được phủ một lớp màng bảo vệ phù hợp. Hiện nhóm nghiên cứu đang tập trung hoàn thiện các phương pháp phủ để tối ưu hóa hiệu quả ứng dụng.

Đặc biệt, nhựa mới không độc hại, không cháy và không phát thải khí CO₂ trong quá trình phân hủy, góp phần giảm thiểu tác động môi trường tiêu cực so với các loại nhựa truyền thống.

Nguồn: CNA.