Đại học Quốc gia TP.HCM làm đầu mối điều phối đổi mới sáng tạo cho TP.HCM

Trung tâm đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP.HCM được định hướng trở thành hạt nhân điều phối, góp phần tháo gỡ ‘điểm nghẽn’ cơ chế, thiết lập phương thức đặt hàng và triển khai khoa học công nghệ linh hoạt hơn.

UBND TP.HCM ký kết chương trình hợp tác cùng ĐH Quốc gia TP.HCM – Ảnh: KHẮC HIẾU

Tối 28-1, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức lễ ra mắt Hội đồng Cố vấn chiến lược Đổi mới sáng tạo (SACSTI) và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP.HCM (VNUHCM Innovation Hub). 

Sự kiện nhằm hiện thực hóa mô hình hợp tác “3 nhà” (Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp), tạo một điểm hội tụ mới để kết nối năng lực nghiên cứu, nguồn nhân lực chất lượng cao với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Động lực đổi mới sáng tạo mới

VNUHCM Innovation Hub được định hướng trở thành hạt nhân điều phối, góp phần tháo gỡ “điểm nghẽn” cơ chế, thiết lập phương thức đặt hàng và triển khai khoa học công nghệ linh hoạt hơn.

Trung tâm được xây dựng với tổng mức đầu tư khoảng 800 tỉ đồng cùng 320 tỉ đồng đầu tư thiết bị nghiên cứu ban đầu trong lĩnh vực công nghệ sinh học và dự án phòng thí nghiệm nghiên cứu vi mạch, bán dẫn giai đoạn 1 với kinh phí khoảng 750 tỉ đồng. 

Công trình có diện tích đất xây dựng 10.500m², tổng diện tích sàn khoảng 45.000m², hình thành tổ hợp nghiên cứu, đổi mới sáng tạo quy mô lớn, đủ điều kiện triển khai các chương trình khoa học công nghệ tầm quốc gia và khu vực.

GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai – Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, phụ trách trung tâm – cho biết đây là cụm hạ tầng nghiên cứu và nền tảng dùng chung cho toàn ĐH Quốc gia TP.HCM và đối tác. 

Trung tâm sẽ đẩy mạnh các phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu về khoa học cơ bản gắn công nghệ chiến lược, công nghệ số (AI, blockchain, big data), công nghệ sinh học, vi mạch – bán dẫn, năng lượng tái tạo, Net Zero, kiến trúc – hạ tầng giao thông, công nghệ lượng tử cùng trung tâm tính toán hiệu năng cao do TP.HCM đầu tư.

GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh trung tâm sẽ đóng vai trò đầu mối điều phối các hoạt động từ nghiên cứu, ươm tạo, thí điểm đến thương mại hóa. Trung tâm tập trung giải quyết những “điểm nghẽn” lâu nay như thiếu cơ chế hỗ trợ giai đoạn làm mẫu thử và thí điểm, khó khăn trong định giá và khai thác tài sản trí tuệ hay sự tham gia còn muộn của doanh nghiệp.

Hội tụ các chuyên gia đầu ngành

Cũng trong tối cùng ngày, ĐH Quốc gia TP.HCM công bố quyết định thành lập SACSTI gồm 13 thành viên sáng lập, bao gồm các lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia kinh tế và đại diện khối học thuật – nghiên cứu. 

Chủ tịch hội đồng là ông Phạm Phú Ngọc Trai – chủ tịch Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam – và thành viên có nhiều gương mặt nổi bật như ông Trần Hùng Huy (Chủ tịch HĐQT ACB), bà Đặng Huỳnh Ức My (Chủ tịch HĐQT AgriS và Betrimex), ông Don Lam (Tổng giám đốc, cổ đông sáng lập VinaCapital), ông Lê Hồng Minh (Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc VNG)…

SACSTI được giao bốn nhóm nhiệm vụ chính. Thứ nhất tư vấn chiến lược, bao gồm nhận diện xu hướng công nghệ, xác định lĩnh vực ưu tiên và đề xuất cơ chế R&D phù hợp. Thứ hai, thiết kế hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và mô hình liên kết “3 nhà”. Thứ ba là phản biện, thẩm định các chương trình, dự án lớn để tránh đầu tư dàn trải. Thứ tư là kết nối quốc tế nhằm nâng tầm vị thế của TP.HCM và ĐH Quốc gia TP.HCM trong mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Chia sẻ về SACSTI, ông Phạm Phú Ngọc Trai bắt đầu bằng nhìn nhận thẳng thắn rằng mô hình tăng trưởng quen thuộc của TP.HCM đang dần chạm ngưỡng, trong khi khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và AI đã chuyển từ vai trò hỗ trợ sang vị trí nền tảng. 

TP.HCM đang đứng trước một giai đoạn tái định vị, với kỳ vọng trở thành trung tâm dẫn dắt vùng và là nơi thử nghiệm các mô hình phát triển mới. Muốn vậy TP cần những quyết sách dựa trên tri thức và tầm nhìn dài hạn.

Ông Phạm Phú Ngọc Trai chỉ ra “điểm nghẽn của điểm nghẽn” nằm ở thể chế và cách kết nối nguồn lực. TP.HCM không thiếu tiềm năng hệ thống ĐH – viện nghiên cứu lớn, cộng đồng doanh nghiệp năng động, lực lượng lao động trẻ và khả năng hội nhập quốc tế cao. Vấn đề cốt lõi là làm sao để những nguồn lực này vận hành cùng nhau. 

“Nghiên cứu khoa học cần đi ra khỏi phòng thí nghiệm để gắn với nhu cầu thị trường, đào tạo nhân lực phải gắn với chiến lược ngành còn doanh nghiệp cần được đặt vào trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo”, ông nói.

Ông Trai đề xuất sự hiện diện của SACSTI như một “think tank”, tức hội đồng tư vấn chiến lược độc lập, chuyên cung cấp phân tích và khuyến nghị chính sách. Hội đồng này tập trung làm “bộ lọc chiến lược”, tư vấn để lãnh đạo ĐH Quốc gia TP.HCM và TP.HCM ra quyết định đúng ngay từ đầu, trước khi nguồn lực lớn được triển khai. 

Trên hết, ĐH Quốc gia TP.HCM giữ vai trò “hạt nhân tri thức”, nơi tập trung năng lực nghiên cứu, đào tạo và thí điểm chính sách.

Ra mắt các thành viên sáng lập trong SACSTI – Ảnh: KHẮC HIẾU

* Chủ tịch UBND TP.HCM NGUYỄN VĂN ĐƯỢC:

Tạo ra động lực phát triển mới

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM trong giai đoạn tới là một thách thức rất lớn đối với một đô thị đặc biệt như TP.HCM hay Hà Nội, nhất là khi mức tăng trưởng hiện nay TP đang đạt khoảng 8,03%. Ông nhấn mạnh rằng TP không còn con đường nào khác ngoài việc dựa vào khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để tạo ra động lực phát triển mới.

Ông Được cho rằng việc ra đời SACSTI và VNUHCM Innovation Hub có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ông nhìn nhận thẳng thắn rằng để điều hành một đô thị đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM rất cần đội ngũ chuyên gia giỏi, đa lĩnh vực, đóng vai trò tư vấn chiến lược, giúp TP lựa chọn đúng hướng đi, đúng trọng tâm đầu tư. Trong cấu trúc đó hội đồng cố vấn chính là nơi “giải bài toán tri thức” cho lãnh đạo, hỗ trợ TP ra quyết định dựa trên khoa học, dữ liệu và tầm nhìn dài hạn.

Ông Được đánh giá cao vai trò “hạt nhân” của ĐH Quốc gia TP.HCM trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của TP.HCM, là nơi quy tụ đội ngũ trí thức, nhà khoa học và chuyên gia có tầm vóc lớn của khu vực phía Nam.

Theo ông, TP.HCM cần tổ chức lại nguồn lực trên nền tảng liên kết chặt chẽ giữa “Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp”. Trong đó, Nhà nước phải đóng vai trò đặt hàng rõ ràng, nhà trường tổ chức nghiên cứu và đào tạo theo các bài toán thực tiễn còn doanh nghiệp tham gia từ sớm để cùng đồng sáng tạo và thương mại hóa kết quả.

Ông Được nhấn mạnh cách làm việc “4 nhanh”: lắng nghe nhanh, phản hồi nhanh, tháo gỡ nhanh và quyết định nhanh. “TP.HCM sẵn sàng đồng hành với các sáng kiến, dự án có lợi cho sự phát triển chung thông qua cơ chế đặt hàng nhưng yêu cầu cuối cùng phải rất rõ ràng: đó là kết quả hợp tác phải tạo ra sản phẩm cụ thể, đóng góp được cho tăng trưởng và để người dân TP.HCM có thể cảm nhận, hưởng thụ được”, ông nói.

Nguồn: Trọng Nhân – Báo Tuổi Trẻ.