Các Nước Xử Lý Chất Thải Rắn Sinh Hoạt Thế Nào?

11/02/2025

Việc xử lý chất thải rắn đang là một vấn đề nóng toàn cầu và mỗi quốc gia có cách tiếp cận riêng để giải quyết vấn đề này dựa trên điều kiện hiện có về kinh tế, xã hội và công nghệ.

Thông tư 35/2024/TT-BTNMT do Bộ Tài nguyên & Môi trường ban hành là một trong các chính sách mới nổi bật có hiệu lực từ tháng 2/2025. Có hiệu lực từ ngày 3/2/2025, Thông tư này quy định quy trình kỹ thuật thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân đã được phân loại.
Trên thực tế, việc xử lý chất thải rắn đã và đang là chủ đề nóng toàn cầu. Nhiều quốc gia đã ứng dụng công nghệ, kỹ thuật và chế tài để giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả. Sau đây là một số kinh nghiệm nổi bật từ các quốc gia phát triển trong khu vực.

Nhật Bản

Nhật Bản là một trong những quốc gia có hệ thống quản lý chất thải rắn tiên tiến nhất thế giới. Nhờ vào chính sách chặt chẽ, công nghệ hiện đại và ý thức cộng đồng cao, người Nhật đã thành công trong việc giảm thiểu rác thải và tối ưu hóa việc tái chế.

Theo quy định của Nhật Bản, nguyên tắc 3R được áp dụng để giảm thiểu lượng rác thải phát sinh và tối ưu hóa quá trình xử lý. Nội dung cơ bản của 3R gồm: Giảm thiểu (Reduce) – Giảm sản xuất và tiêu dùng sản phẩm có thể tạo ra nhiều rác; Tái sử dụng (Reuse) – Khuyến khích tái sử dụng các sản phẩm như quần áo, đồ điện tử; Tái chế (Recycle) – Phân loại rác thải kỹ lưỡng để tái chế thành vật liệu mới.

Nhật Bản áp dụng nguyên tắc 3R (Reduce – Reuse – Recycle) trong việc xử lý chất thải rắn. Ảnh: Green Queen.

Người dân Nhật Bản phải phân loại rác theo quy định của từng địa phương, thường bao gồm các nhóm như: Rác cháy được (thực phẩm, giấy, nhựa mềm…); Rác không cháy được (thủy tinh, gốm sứ, kim loại nhỏ…); Rác tái chế (nhựa PET, giấy, lon nhôm…); Rác cồng kềnh (đồ nội thất, thiết bị điện tử lớn…); Rác nguy hại (pin, bóng đèn huỳnh quang, hóa chất…).

Về công nghệ xử lý rác, Nhật Bản có hơn 1.000 nhà máy đốt rác, giúp xử lý 70% tổng lượng rác thu gom được. Các nhà máy này sử dụng công nghệ hiện đại để giảm khí thải độc hại và tận dụng nhiệt để sản xuất điện. Hệ thống thu gom và tái chế nhựa, kim loại, giấy… của Nhật Bản cũng rất hiệu quả.

Do diện tích đất hạn chế, Nhật Bản hạn chế tối đa việc chôn lấp rác. Rác chôn lấp được xử lý bằng công nghệ sinh học để tránh ô nhiễm môi trường.

Hàn Quốc

Hệ thống quản lý chất thải rắn của Hàn Quốc được đánh giá cao về mức độ hiệu quả nhờ các chính sách nghiêm ngặt, công nghệ hiện đại và ý thức cao của người dân.

Quốc gia này áp dụng nhiều biện pháp để kiểm soát và xử lý rác thải, trong đó nổi bật nhất là Hệ thống thu phí rác thải theo lượng (Volume-based Waste Fee System – VBWF). Hệ thống này quy định: Người dân phải mua túi đựng rác chuyên dụng từ chính quyền địa phương để đựng rác thải sinh hoạt; giá túi rác tùy theo dung tích (ví dụ: 5L, 10L, 20L…), càng dùng nhiều rác thì càng tốn tiền.

Rác thải thực phẩm ở Hàn Quốc được thu gom và xử lý bằng hệ thống chuyên biệt. Ảnh: Envac.

Theo quy định, người dân Hàn Quốc phải phân loại rác thành các nhóm chính, được thu gom riêng biệt: Rác tái chế ; Rác thực phẩm; Rác thải sinh hoạt; Rác cồng kềnh. Nếu rác không được phân loại đúng cách, chính quyền có thể phạt tiền người vi phạm.

Cũng như Nhật Bản, Hàn Quốc sử dụng nhiều công nghệ tiên tiến để xử lý rác thải. Nhiều trung tâm tái chế sử dụng công nghệ hiện đại để phân loại tự động. Nhựa, giấy, kim loại được tái chế với tỉ lệ cao và tái sử dụng trong ngành công nghiệp. Hệ thống thu gom rác thực phẩm là một nét đặc sắc trong hệ thống xử lý chất thải của Hàn Quốc. Loại chất thải đặc thù này được chế biến thành phân bón hoặc nhiên liệu sinh học.
 
Singapore
 
Singapore là một trong những quốc gia có hệ thống quản lý chất thải rắn hiện đại và hiệu quả nhất thế giới. Dù có diện tích nhỏ và dân số đông, nhưng Singapore đã thành công trong việc kiểm soát lượng rác thải, tăng cường tái chế và xử lý rác bằng công nghệ tiên tiến.
 
Về mặt chính sách, Singapore áp dụng chiến lược “Không rác thải đến bãi chôn lấp” (Zero Waste Nation). Theo chiến lược này, Chính phủ khuyến khích người dân và doanh nghiệp giảm lượng rác thải phát sinh bằng cách hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần, túi nilon và bao bì không cần thiết.
 
Toàn cảnh bãi chôn lấp ngoài khơi Semakau của Singapore. Ảnh: The Straits Times.
 
Người dân được yêu cầu phân loại rác thành rác tái chế và rác thông thường. Các khu dân cư có các thùng tái chế xanh để thu gom nhựa, kim loại, giấy, thủy tinh… Hệ thống tái chế thông minh giúp phân loại rác tự động và giảm công sức thu gom.

Singapore có luật chống xả rác nghiêm ngặt: người vi phạm có thể bị phạt từ 300 SGD đến 10.000 SGD (tương đương 5 – 180 triệu VND). Người tái phạm có thể bị yêu cầu lao động công ích để dọn dẹp đường phố.

Về công nghệ xử lý rác, điểm nhấn của Singapore là bãi chôn lấp ngoài khơi Semakau. Đây là bãi chôn lấp ngoài khơi đầu tiên trên thế giới, được xây dựng trên đảo nhân tạo. Hơn 90% rác thải của Singapore được đốt tại 4 nhà máy đốt rác phát điện, giúp sản xuất điện năng và giảm lượng rác cần chôn lấp.

Nguồn: báo Tri thức & Cuộc sống

Bài viết liên quan
Thực thi EPR: Đâu là lộ trình chuyển tiếp phù hợp cho doanh nghiệp?

Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường đề xuất nhiều thay đổi về EPR, từ điều kiện thực hiện, cơ chế giám sát đến tỉ lệ tái chế bắt buộc. Tuy nhiên, hạ tầng thu gom, xử lý và nguồn cung vật liệu tái chế trong nước vẫn chưa đáp ứng […]

PRO VIỆT NAM TRAO GIẢI “BAO BÌ TUẦN HOÀN” TẠI “KHỞI NGHIỆP XANH 2026”

TS. Phan Văn Minh (bìa phải), thành viên Ban giám khao trao giải thưởng “Bao bì tuần hoàn” trị giá 50 triệu đồng do PRO Vietnam tài trợ cho đại diện dự án “Lưới xanh – tái sinh từ biển xanh” tại lễ trao giải Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh 2026, chiều 1/11 tại TP.HCM. […]

ESG thay đổi đáng kể nguồn vốn, tín dụng và năng lực doanh nghiệp

Ngân hàng và doanh nghiệp cùng cho biết, việc thực hành ESG và phân loại theo tiêu chuẩn ESG có tác động đáng kể đến phân bổ vốn, quyết định cho vay, cũng như khả năng tiếp cận vốn. Sáng kiến kinh tế tuần hoàn không chỉ nhằm giảm thiểu chất thải mà còn giúp […]

Kinh tế tuần hoàn tạo nguồn thu mới

Kinh tế tuần hoàn đang mở ra cơ hội tạo doanh thu từ phụ phẩm sản xuất, tiết kiệm nguyên liệu và giảm chi phí. Một doanh nghiệp không thể tự mình xây dựng kinh tế tuần hoàn Chia sẻ tại phiên thảo luận “ESG và kinh tế tuần hoàn”, trong khuôn khổ Diễn đàn […]

Học bổng “PRO Việt Nam – URENCO“: Tiếp sức đến trường cho con em công nhân môi trường

Chương trình học bổng thường niên “PRO Việt Nam – URENCO” tiếp thêm động lực học tập cho con em người lao động ngành môi trường. Những suất học bổng góp phần sẻ chia với các gia đình, đồng thời thể hiện trách nhiệm xã hội và sự quan tâm dành cho thế hệ tương […]