Tương lai xanh bắt đầu từ những hành động giản đơn

Vỏ chai nhựa, vỏ hộp sữa, xơ dừa hay bã cà phê tưởng chừng là phế thải, nhưng qua công nghệ tái chế, chúng lại được ‘thăng hạng’ ngoạn mục.

Đông đúc bạn trẻ đợi tới lượt trải nghiệm phân loại rác, chơi trò chơi tại gian hàng của PRO Việt Nam – Ảnh: QUANG ĐỊNH

Những phế liệu ấy không chỉ được tái sinh thành các sản phẩm hữu ích đời thường mà còn giúp ngành vật liệu Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn xanh để chinh phục thị trường quốc tế.

Song chính người tiêu dùng là ‘mắt xích’ quan trọng quyết định phế phẩm đó sẽ nằm im trong bãi chôn lấp hay được tái sinh thành nguồn tài nguyên giá trị cao.

Xanh không phải ở đâu xa

Ngày hội Việt Nam Xanh 2025 do báo Tuổi Trẻ tổ chức, với chủ đề thúc đẩy tiêu dùng bền vững, đã thu hút hơn 20.000 lượt người tham gia chỉ trong 2 ngày hội.

Sự kiện tạo sức hút nhờ những câu chuyện sống động về hành trình tái sinh phế liệu, về cách những món đồ bỏ “thăng hạng” giá trị khi được xử lý đúng cách.

Nhiều khách tham quan không khỏi trầm trồ, tròn mắt ngạc nhiên trước hành trình tái sinh những chai nhựa, vỏ hộp sữa đã qua sử dụng, hay những sản phẩm áo sơ mi, polo cao cấp được làm từ xơ dứa, bã cà phê.

Nhiều nhóm bạn trẻ thích thú học cách đọc nhãn bao bì, kiên nhẫn quan sát từng ký hiệu nhỏ xíu mà trước đây họ thường lướt qua.

Điểm nhấn chủ đề tại ngày hội chính là không gian trải nghiệm của Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam). Không dừng lại ở các hoạt động hoạt náo, không gian của PRO Việt Nam đóng vai trò như một lớp học thực tế về kiến thức tiêu dùng xanh và phân loại rác tại nguồn. 

Hơn 600 lượt khách tham quan đã trực tiếp trải nghiệm trò chơi phân loại rác, với gần 1.490 phần quà xanh được trao tặng cho khách tham quan.

Khách tham dự thực hành phân loại 10 mẫu vật, trải nghiệm trực tiếp quy trình giảm, tái sử dụng, tái chế – Ảnh: QUANG ĐỊNH

Thông qua trò chơi tương tác, PRO Việt Nam đã khéo léo truyền tải thông điệp về phân loại rác và tiêu dùng xanh thành hành động đơn giản, giúp các bạn trẻ hiểu rằng: Việc đọc hiểu ký hiệu bao bì và phân loại đúng chính là bước khởi đầu tiên quyết của quy trình tái chế.

Đại diện PRO Việt Nam chia sẻ, việc nắm vững các biểu tượng trên bao bì giúp người tiêu dùng chủ động hơn trong lựa chọn sản phẩm xanh. Chính những biểu tượng ấy cũng trở thành “kim chỉ nam” để phân loại rác đúng cách, nâng cao chất lượng phế liệu tái chế và giảm khối lượng rác thải chôn lấp.

Đại diện PRO Việt Nam cũng nhấn mạnh: “Người tiêu dùng giữ vai trò then chốt trong hành trình chuyển đổi sang bao bì bền vững. Khi chọn sản phẩm thân thiện môi trường và xử lý bao bì đúng cách, họ đã đóng góp phần lớn vào việc quyết định món đồ ấy sau tiêu dùng sẽ trở thành rác thải, thành gánh nặng thêm cho môi trường hay sẽ được tái sinh thành tài nguyên cho một vòng tuần hoàn mới”.

Đại diện cuả PRO Việt Nam chia sẻ tại talkshow “Thúc đẩy tiêu dùng xanh – Hướng đến phát triển bền vững” trong khuôn khổ Ngày hội Việt Nam Xanh ngày 15-11 – Ảnh: QUANG ĐỊNH

Nhìn quanh ngày hội, xanh hóa ra không nằm ở đâu xa, nó nằm ngay trong ngăn tủ bếp, trong bịch cà phê sáng, trong cách chúng ta bỏ đi một món đồ đúng cách, là viên pin cũ, là chiếc chai nhựa, một tương lai xanh bắt đầu từ những hành động tưởng chừng đơn giản như vậy.

Tất nhiên, khoảng cách giữa nhận thức và hành vi vẫn còn đó, không ít người vẫn ngại phân loại rác, ngại thử sản phẩm ‘xanh’ vì giá cao hơn một chút, bất tiện hơn một chút, hoặc chưa thật sự tin vào chất lượng của sản phẩm tái chế.

Kinh tế tuần hoàn gần gũi, trực quan hơn bao giờ hết

Để lấp đầy khoảng cách từ nhận thức đến hành vi, không chỉ cần nỗ lực của người tiêu dùng mà còn cần sự cam kết mạnh mẽ từ khối doanh nghiệp. Tại ngày hội, các thành viên nòng cốt của PRO Việt Nam như Vinasoy, TH Group… đã chứng minh cam kết đó bằng những thông điệp trực quan, sống động.

Vinasoy, một thành viên tích cực của PRO Việt Nam, đã bùng nổ với hoạt động tương tác “từ dưỡng chất lành đến hành tinh xanh”, đông đảo du khách tham gia trả lời phần đố vui về dinh dưỡng thực vật và môi trường. Ai cũng ngỡ ngàng khi biết vỏ hộp sữa tái chế có thể dùng cho nhiều mục đích khác nhau.

Một bạn trẻ nhận quà từ gian hàng Vinasoy tại Ngày hội Việt Nam Xanh 2025 – Ảnh: QUANG ĐỊNH

Tương tự, gian hàng TH thu hút khách tham quan nhờ loạt vật phẩm tái chế như móc áo, muỗng, chậu cây… cùng câu chuyện “hồi sinh” ẩn trong từng món đồ. Theo đại diện TH, tập đoàn coi kinh tế tuần hoàn là cơ hội, không phải áp lực, và đã thu thập dữ liệu môi trường từ năm 2018 để theo dõi hiệu quả hoạt động.

“Chuyển đổi xanh không chỉ bảo vệ môi trường mà còn tối ưu chi phí, nâng giá trị sản phẩm và củng cố niềm tin nơi người tiêu dùng”, đại diện TH chia sẻ.

Ông Khuất Quang Hưng, đại diện Nestlé Việt Nam, nhận định chuyển đổi từ kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn là tất yếu. “Sản xuất xanh không chỉ tối ưu tài nguyên mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, nâng năng suất và tạo lợi thế cạnh tranh.”

Khi doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng hành động, vòng tuần hoàn bền vững sẽ vận hành trọn vẹn rác thải đến dây chuyền sản xuất, đến hành vi mua sắm hằng ngày. Xanh không còn là khái niệm, mà là thực tế ngay trong tay mỗi người.

Nguồn: Nhật Xuân – Báo Tuổi Trẻ.